Hof van Twente strooit tonnen zout: welke gevolgen heeft dat?

Gemeenten zetten iedere winter grote hoeveelheden strooizout in om wegen en fietspaden veilig te houden. Een realistische ruwe schatting is dat Hof van Twente per winter ongeveer 400.000 tot 700.000 kilo strooizout gebruikt of beschikbaar heeft, afhankelijk van hoe streng de winter verloopt. Deze week werd Wegdamnieuws er echter op geattendeerd dat strooizout niet alleen effect heeft op de verkeersveiligheid, maar ook op de natuur. Het zout dat eenmaal in de natuur terechtkomt, verdwijnt namelijk niet zomaar. Tijd om dat nader te onderzoeken. Hoe schadelijk is strooizout eigenlijk en zijn er alternatieven?
Volgens ecologisch adviseur Ed Michels kan een overmaat aan zout serieuze gevolgen hebben voor planten en dieren. Hij waarschuwt daarvoor in een reactie aan Omroep Brabant. “Zoals te veel zout voor ons mensen niet goed is, geldt dat evenzo voor de natuur. Door het zout kunnen bomen en dieren verzwakken. Ze zijn daardoor minder bestand tegen ziektes. Vooral jonge aanplant en kleine vogels zijn kwetsbaar”, legt Ed uit.
Bomen die langs wegen en in bermen staan, krijgen volgens Michels vooral te maken met problemen doordat het zout in de wortels terechtkomt. Daarnaast speelt opspattend pekelwater een rol. Dat water komt op de stam en knoppen terecht en onttrekt daar het vocht aan. Hierdoor kunnen bomen minder goed groeien en in ernstige gevallen zelfs afsterven.
Ook vogels lopen risico door het gebruik van strooizout. Zij kunnen zoutkorrels verwarren met zaden of eten zaden en besjes waar zout op is blijven zitten. Een te zoute maaltijd kan leiden tot uitdroging of zelfs ernstige nierschade. Michels pleit daarom voor een bewuster gebruik van strooizout. “Strooi alleen waar het echt nodig is en in de juiste hoeveelheid”, benadrukt hij. Dat advies geldt niet alleen voor overheden, maar ook voor burgers die rondom hun woning vaak uit voorzorg strooien.
Ook Mo Roeke van Vogelbescherming Nederland gaat in op de mogelijke gevolgen van strooizout. Tegenover RTL nuanceert zij het effect op andere dieren. “Verschillende zoogdieren zijn in deze periode in winterslaap. Daarop zal het effect minimaal zijn. Maar bij vogels zou er een schadelijk effect kunnen ontstaan.”
Een volledig verbod op strooizout ziet Roeke niet als oplossing, maar zij benadrukt wel dat er voor particulieren goede alternatieven zijn. Zo adviseert zij om in en rondom het huis geen zout te gebruiken, maar te kiezen voor andere middelen tegen gladheid. “In je eigen tuin kun je daarom beter zand strooien. Scherp zand is net zo effectief en voor niemand gevaarlijk.” Door bewust te kiezen voor dit soort alternatieven kan gladheid worden bestreden, terwijl schade aan planten, dieren en bodem wordt voorkomen.