Gemeente heeft geen voorkeursrecht, wel actiever grondbeleid op komst

Hof van Twente heeft op dit moment geen gemeentelijk voorkeursrecht op grond. Dat blijkt uit antwoorden van het college op schriftelijke vragen van FVD-raadslid Bergman. De vragen gingen over de bescherming van eigendomsrechten, de inzet van grondbeleidsinstrumenten en de gevolgen van nationale veiligheids- en defensieplannen.

Aanleiding is onder meer de uitbreiding van het Defensie-brandstofdepot (DPO) aan de Welmersweg/Kooidijk bij Markelo/Stokkum. Het Rijk vestigde daar in 2025 een voorkeursrecht. FVD wil dat de gemeente zorgvuldig omgaat met het eigendom van inwoners, boeren en ondernemers en dat een beroep op nationale veiligheid geen vrijbrief wordt voor verregaande overheidsregie.

Huidige situatie en toekomstig beleid

Het college laat weten dat er momenteel nergens in de gemeente een gemeentelijk voorkeursrecht van kracht is. Voor de toekomst wordt gekeken naar manieren om actief grondbeleid vorm te geven. Er ligt een motie van de gemeenteraad die kiest voor een actiever grondbeleid bij ruimtelijke ontwikkelingen. Een nieuwe nota Grondbeleid waarin dit wordt uitgewerkt, komt binnenkort in de raad.Concrete plannen verwijst het college naar de bestaande structuurvisies en de nog vast te stellen Omgevingsvisie. Bij grondaankopen of het vestigen van een voorkeursrecht weegt het college het individuele belang van de grondeigenaar af tegen het algemene belang om voldoende grond beschikbaar te hebben voor ontwikkelingen.

Rol bij Defensieplannen

Rond de DPO-locatie in Markelo is de gemeente nadrukkelijk betrokken geweest. Oorspronkelijk wilde Defensie een aantal woningen aan de Kooidijk opkopen en slopen om aan NAVO-normen te voldoen. Na intensief overleg met omwonenden, de portefeuillehouder en Defensie is de uitbreiding verplaatst naar de noordzijde van de locatie.De gemeente heeft de betrokken grondeigenaar ondersteund door uit te leggen wat het voorkeursrecht betekent en welke stappen hij kan zetten. Er zijn meerdere gesprekken gevoerd, waarbij ook de portefeuillehouder aanwezig was. De raad is op 19 december 2025 per raadsbrief geïnformeerd over het besluit van de ministerraad over het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie en de gevolgen voor Markelo. Zodra Defensie de plannen verder uitwerkt, wordt de raad opnieuw geïnformeerd.

Informatie aan eigenaren

Als de gemeente in de toekomst zelf een voorkeursrecht wil vestigen, worden eigenaren schriftelijk geïnformeerd. Daarbij wordt uitgelegd wat het voorkeursrecht inhoudt, hoe lang het geldt en welke mogelijkheden er zijn voor bezwaar en beroep. Een toelichtend gesprek is altijd mogelijk. Het college zegt bij zo’n besluit ook aan te geven op welke wettelijke grondslag het voorkeursrecht berust.Het college benadrukt dat de Omgevingsvisie een strategisch kader is voor de lange termijn. Het aanwijzen van locaties betekent nog niet dat de exacte invulling al vastligt.