Wat gebeurt er met de kerk in Hengevelde? Gemeente onderzoekt aankoop en wil invloed houden op toekomst (Wethouders deel 2)

Wat gaat er gebeuren met de kerk in Hengevelde? Wordt de gemeente Hof van Twente mogelijk de nieuwe eigenaar en welke bestemming zou het karakteristieke gebouw kunnen krijgen? Het was een van de gespreksonderwerpen tijdens het uitgebreide interview dat Wegdamnieuws had met wethouders Miriam Doeschot en Bart-Jan Oplaat. Vandaag deel 2:

In het eerste deel van dit tweeluik stonden de woningbouwplannen bij Ruperts Erve en de kansen voor Hengeveldse starters centraal. In dit tweede deel richten we ons op de toekomst van het kerkgebouw. De gemeente blijkt serieus te onderzoeken of aankoop van de kerk wenselijk en haalbaar is. Ook wordt gekeken naar mogelijke nieuwe functies en de invloed die de gemeente wil behouden op de herontwikkeling. Wat zijn de mogelijkheden en hoe concreet zijn de plannen?

Wordt de gemeente Hof van Twente de nieuwe eigenaar van de kerk in Hengevelde? Komen er woningen, maatschappelijke voorzieningen of krijgt het karakteristieke gebouw een heel andere bestemming? Het zijn vragen die leven nu de toekomst van het kerkgebouw onzeker is. Wegdamnieuws sprak hierover uitgebreid met wethouders Miriam Doeschot (CDA) en Bart-Jan Oplaat (BBB). De gemeente blijkt serieus te onderzoeken of aankoop van de kerk wenselijk is. Maar een definitief besluit is nog niet genomen.

Gemeente onderzoekt aankoop van drie kerken

Niet alleen in Hengevelde speelt de vraag wat er met het kerkgebouw moet gebeuren. Ook in Bentelo en Goor staat de toekomst van de kerk ter discussie. De drie gebouwen nemen een belangrijke plaats in binnen hun gemeenschap. Ze zijn vaak al generaties lang beeldbepalend en hebben naast hun religieuze functie ook een grote maatschappelijke en emotionele betekenis.

Nu de kerken hun oorspronkelijke functie verliezen, ontstaat de vraag hoe deze gebouwen een nieuwe toekomst kunnen krijgen. De gemeente Hof van Twente vindt het belangrijk dat de gebouwen een passende invulling krijgen en is  hierover in gesprek met het parochiebestuur en het bisdom. Tijdens het gesprek met Wegdamnieuws bevestigden de wethouders dat daarbij ook de mogelijkheid van gemeentelijke aankoop op tafel ligt.

Dat betekent overigens niet dat de gemeente automatisch alle drie de kerkgebouwen wil overnemen. De mogelijkheden lopen uiteen van helemaal geen aankoop tot het verwerven van één, twee of alle drie de kerken.

Waardebepalingen  moeten meer duidelijkheid geven

Voordat de gemeente een besluit kan nemen, moet eerst duidelijk worden wat de gebouwen en de bijbehorende eigendommen waard zijn. Daarom worden waardebepalingen  uitgevoerd. Ook het parochiebestuur laat de waarde van de eigendommen bepalen. De uitkomsten vormen een belangrijk onderdeel van de verdere gesprekken. De situaties in Hengevelde, Bentelo en Goor zijn bovendien niet met elkaar te vergelijken. Zo spelen  ook  parochiehuizen en aanvullende gronden een rol.Dat kan gevolgen hebben voor de mogelijkheden om het gebouw en de directe omgeving opnieuw in te richten. De gemeente bekijkt daarom per locatie wat wenselijk en haalbaar is.

Waarom zou de gemeente een kerk kopen?

Een belangrijke vraag is waarom de gemeente überhaupt zou overwegen om een kerkgebouw aan te kopen. Het beheren van een groot, karakteristiek gebouw brengt immers kosten met zich mee. Denk aan onderhoud, verduurzaming en eventuele aanpassingen die nodig zijn om het gebouw geschikt te maken voor een nieuwe functie. Volgens de wethouders is eigendom daarom ook geen doel op zich. Het gaat vooral om de vraag welke toekomstige invulling het beste past bij het dorp.

Wanneer de gemeente eigenaar wordt, kan zij rechtstreeks invloed uitoefenen op de herontwikkeling. Daarmee ontstaat de mogelijkheid om ook te kijken naar de maatschappelijke betekenis van het gebouw.

Woningen in de kerk?

Een mogelijke nieuwe bestemming is wonen. De behoefte aan woonruimte is groot, ook in Hengevelde. Vooral starters en ouderen hebben moeite om geschikte en betaalbare woonruimte te vinden. Een kerkgebouw kan in bepaalde gevallen mogelijkheden bieden om woonruimte te realiseren, eventueel in combinatie met andere functies. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan kleinere appartementen of levensloopbestendige woonruimten.
Maar ook maatschappelijke voorzieningen of een combinatie van wonen en andere activiteiten kunnen bij een herontwikkeling  worden onderzocht.

Dat betekent nadrukkelijk niet dat er al een concreet plan ligt om woonruimten in de Hengeveldse kerk te realiseren.

Daarover is nog niets besloten. De gemeente wil eerst duidelijkheid krijgen over de eigendomssituatie, de waarde van het gebouw en de mogelijkheden voor een passende herbestemming.

Wat als een projectontwikkelaar de kerk koopt?

Een andere mogelijkheid is dat de kerk uiteindelijk niet aan de gemeente, maar bijvoorbeeld aan een  projectontwikkelaar of lokale stichting wordt verkocht. Betekent dat dat een projectontwikkelaar vervolgens volledig zelf kan bepalen wat er met het gebouw gebeurt? Volgens de wethouders is dat niet het geval. Ook wanneer de gemeente geen eigenaar wordt, houdt de gemeente  via haar ruimtelijke bevoegdheden invloed op de toekomstige invulling.

Een ontwikkelaar die plannen heeft om het kerkgebouw een andere bestemming te geven, zal daarvoor medewerking van de gemeente nodig hebben. Daarbij kunnen voorwaarden worden gesteld aan bijvoorbeeld de functie van het gebouw, de inrichting van de omgeving en de gevolgen voor de openbare ruimte. Ook de aansluiting bij het karakter van Hengevelde speelt daarbij een rol.

Behoud van het karakteristieke gebouw

De kerk heeft in Hengevelde niet alleen een religieuze betekenis. Het gebouw is ook een herkenningspunt in het dorp en maakt deel uit van de geschiedenis van de gemeenschap. Dat maakt dat het voor veel mensen een emotionele waarde heeft.

Een nieuwe functie moet economisch haalbaar zijn, maar tegelijkertijd recht doen aan de betekenis van het gebouw en de plek die het inneemt in Hengevelde. In het gemeentelijke coalitieakkoord wordt het belang van behoud en passende herontwikkeling van de kerkgebouwen nadrukkelijk genoemd.
Daarbij wordt gedacht aan een combinatie van functies, zoals wonen, zorg en maatschappelijke voorzieningen.

Het uitgangspunt is dat de gebouwen ook in de toekomst een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de leefbaarheid van de dorpen. Hoe dat in Hengevelde concreet vorm moet krijgen, is nog onderwerp van onderzoek.

Wat gebeurt er de komende tijd?

De gesprekken tussen de gemeente, het parochiebestuur en het bisdom worden voortgezet. Daarbij moeten de verschillende waardebepalingen meer duidelijkheid geven over de financiële kant van een eventuele aankoop. Vervolgens moet het college van burgemeester en wethouders richting bepalen.  Daarbij kan per kerk een andere keuze worden gemaakt.

Het is dus mogelijk dat de gemeente uiteindelijk besluit om de ene kerk wel aan te kopen en de andere niet.
Ook zal moeten worden bekeken welke voorwaarden nodig zijn om bij een eventuele verkoop aan een andere partij voldoende invloed te houden op de toekomstige ontwikkeling. Een concrete datum waarop hierover een besluit wordt genomen, konden de wethouders tijdens het gesprek nog niet noemen.

Een belangrijke plek in het hart van Hengevelde

De toekomst van de kerk raakt meer dan alleen het gebouw zelf. Het gaat om een locatie die een belangrijke plaats inneemt in Hengevelde, zowel historisch als ruimtelijk.

Een passende nieuwe bestemming kan mogelijkheden bieden voor woonruimte, maatschappelijke activiteiten of andere voorzieningen waar het dorp behoefte aan heeft. Tegelijkertijd zal een eventuele herontwikkeling zorgvuldig moeten gebeuren. De gemeente wil daarbij nadrukkelijk invloed houden op de uiteindelijke invulling, ongeacht of zij zelf eigenaar wordt.
Het gesprek met Miriam Doeschot en Bart-Jan Oplaat maakt duidelijk dat de mogelijke aankoop serieus wordt onderzocht, maar dat de uitkomst nog volledig openligt.

De komende periode moet blijken of de gemeente zelf de regie in handen neemt door de kerk aan te kopen, of dat een andere partij de toekomst van dit beeldbepalende Hengeveldse gebouw gaat vormgeven.

Eén ding is duidelijk: de keuzes die nu worden voorbereid, kunnen voor vele tientallen jaren bepalend zijn voor het aanzien en de leefbaarheid van het dorp.