Wanneer humor plaatsmaakt voor ordinaire lompheid

Spandoeken met smakeloze, kwetsende of ronduit schandalige teksten lijken tegenwoordig steeds vaker de standaard bij verjaardagen en jubilea. Hoe grover, hoe beter. Maar wat bezielt deze jongeren? En moeten we ons werkelijk zorgen maken?

Een verjaardag of openbare vernedering? Neem het roze spandoek dat onlangs een plek kreeg aan de openbaren weg in Hengevelde. Op het doek worden meisjes met naam en toenaam genoemd, inclusief vermeende seksuele ervaringen en bijzonder intieme details. Zelfs familieleden blijven niet buiten schot. Wie bedenkt zoiets? En hoeveel vrienden hebben meegelezen zonder te zeggen: jongens, dit gaat toch veel te ver?

Gelukkig was er iemand nabij die wel na kon denken en het snel verwijderde.

De jacht op de ultieme shock. Waar vroeger een gevat rijmpje of een grappige anekdote volstond, lijkt tegenwoordig vooral de grofheid te tellen. In een wereld waarin alles draait om likes, aandacht en viraal gaan, moet een grap kennelijk steeds verder over de grens. Groepsdruk doet de rest. Niemand wil de spelbreker zijn. De een bedenkt iets ordinairs, de ander doet er nog een schepje bovenop. Maar grofheid is nog geen humor. Er bestaat een wezenlijk verschil tussen iemand plagen en iemand publiekelijk vernederen.

Waren wij vroeger zoveel braver? Natuurlijk niet. Ook eerdere generaties maakten schuine grappen en zochten grenzen op. Maar vroeger bleef een misplaatste grap vaak binnen een vriendengroep. Tegenwoordig staat een foto binnen enkele seconden online, met mogelijk jarenlang gevolgen.

Wie durft er nog iets van te zeggen? Moeten we alle spandoeken verbieden? Natuurlijk niet. De oplossing ligt bij de vriendengroepen zelf. Bij degene die durft te zeggen: dit is niet grappig, dit is gewoon triest. Laten we bovendien niet een hele generatie veroordelen vanwege enkele smakeloze uitspattingen.

Een verjaardag verdient humor, zelfspot en een beetje ondeugendheid. Maar wanneer je anderen moet vernederen om grappig te zijn, ben je de humor allang kwijt.

Misschien wordt het tijd dat jongeren elkaar niet proberen te overtreffen in grofheid, maar in originaliteit. Want een beetje fatsoen is echt niet ouderwets.

Raymond Wegdam

Noot van de redactie: Deze column verscheen deze week in het Hofweekblad. Normaal gesproken nemen wij deze columns niet over op Wegdamnieuws. Vanwege de maatschappelijke relevantie van het onderwerp en op verzoek van meerdere lezers maken we ditmaal een uitzondering. We hopen hiermee een bijdrage te leveren aan de bewustwording en de discussie over de grenzen tussen humor en kwetsend gedrag.